Protokół 1 — monitoring Varroa destructor (obligatoryjny)

Dwa kroki: flotacja cukrem pudrem (na żywo) oraz monitorowanie osypu roztoczy na wkładce.

KROK 1 — flotacja cukrem pudrem

Materiały

• Urządzenie Varroa EasyCheck lub samodzielnie wykonany pojemnik:
  • szklany słoik o pojemności 500–720 mL, wyposażony w nakrętkę z siatką ~3 mm
  • alternatywnie zamiast siatki — podwójnie złożona krata odgrodowa umieszczona w nakrętce, oczka obu warstw ułożone prostopadle względem siebie
• Łyżka stołowa
• Cukier puder
• Płaskie naczynie (taca, blaszka, talerz) z wodą do poziomu ~1 cm
• Suchy ręcznik

Rys. 1: Przykład samodzielnego pojemnika do flotacji — szklany słoik z siatką ~3 mm w nakrętce

Procedura

1. Wsyp do pojemnika łyżkę stołową cukru pudru.

2. Pobierz z ramek gniazdowych 300 żywych pszczół (~85 mL pszczół = pół szklanki). Najlepiej podstaw pojemnik pod plaster i zmieć do niego pszczoły bezpośrednio palcami w rękawiczkach jednorazowych, delikatnie po powierzchni ramki, lub szczotką.

   Nie pobieraj matki

   Uważaj, aby przy zbieraniu próbki nie zgarnąć matki.

Rys. 2: Pobieranie 300 pszczół z ramki gniazdowej szczotką (rękawiczki jednorazowe)

1. Zakręć pojemnik nakrętką z siatką.
2. Obracaj i delikatnie potrząsaj pojemnikiem przez 1 minutę, aby pszczoły pokryły się całkowicie cukrem.
3. Odstaw na maks. 30 sekund.
4. Przygotuj płaskie naczynie z wodą (poziom ~1 cm).
5. Odwróć wciąż zakręcone urządzenie i wykonuj silne ruchy nad wodą, jak solniczką, przez 15 sekund. Cukier puder rozpuści się w wodzie i nie będzie przysłaniał roztoczy.

Powtórzenie cyklu

Powtórz procedurę drugi raz z tą samą próbką pszczół:

1. Posyp pszczoły łyżką stołową cukru pudru.
2. Obracaj i delikatnie potrząsaj pojemnikiem przez 1 minutę.
3. Odstaw na maks. 30 sekund.
4. Wykonuj silne ruchy nad tą samą wodą przez 15 sekund.

Liczenie i raport

1. Policz roztocza w wodzie i wykonaj dobrej jakości, wyraźne zdjęcie.
2. W aplikacji Apisense: dodaj → badanie → flotacja — wprowadź liczbę roztoczy i załącz zdjęcie.
3. Zwróć pszczoły rodzinie.
4. Umyj naczynie i dokładnie osusz przed kolejnym użyciem.

KROK 2 — monitoring osypu na wkładce

Wykonaj, jeśli ul ma osiatkowaną dennicę z szufladą.

Materiały

• Wkładka samoprzylepna do kontroli osypu, albo wykonana samodzielnie z:
  • arkusza białego, gładkiego papieru, podkładki stołowej, sztywnej folii lub arkusza PCV (rozmiar dopasowany do dennicy ula — nie używać gazety)
  • posmarowana olejem spożywczym lub parafiną

Procedura

1. Wkładka gotowa: odklej warstwę zabezpieczającą klej.

   Wkładka własna: posmaruj olejem spożywczym lub parafiną.

2. Umieść wkładkę w dolnej części ula warstwą klejącą / posmarowaną do góry, w szufladzie pod osiatkowaną dennicą.

3. Wkładka powinna przylegać równo, nie odstawać i być czysta.
4. Pozostaw wkładkę na 7 dni.
5. Po tym czasie wyciągnij wkładkę, policz roztocza i wykonaj jedno dobrej jakości, wyraźne zdjęcie obejmujące całą powierzchnię wkładki.
6. W aplikacji Apisense: dodaj → badanie → osyp — wprowadź liczbę roztoczy i załącz zdjęcie.

Szczegółowy opis flotacji

Pełny opis flotacji jako ogólnej procedury terenowej (bez kontekstu sezonowego) znajdziesz w Flotacja na Varroa.