Protocol 1: monitoring van Varroa destructor (verplicht)

Twee stappen: de poedersuikermethode met levende bijen en het volgen van de natuurlijke mijtenval op een onderlegger.

STAP 1: poedersuikermethode

Materiaal

• Een Varroa EasyCheck of een zelfgemaakte houder:
  • glazen pot van 500 tot 720 mL, met een deksel met gaas van ~3 mm
  • in plaats van gaas kan ook: een dubbelgevouwen moerrooster in het deksel, met de spleten van beide lagen haaks op elkaar
• Eetlepel
• Poedersuiker
• Platte schaal (dienblad, bakplaat, bord) met ~1 cm water
• Droge doek

Fig. 1: Voorbeeld van een zelfgemaakte houder: glazen pot met gaas van ~3 mm in het deksel

Procedure

1. Doe 1 eetlepel poedersuiker in de houder.

2. Verzamel 300 levende bijen van ramen uit het broednest (~85 mL bijen = een half kopje). Het makkelijkst houd je de houder tegen de raat en veeg je de bijen er direct in, met je vingers in wegwerphandschoenen die zacht over de raat strijken, of met een bijenveger.

   Neem de koningin niet mee

   Let op dat je de koningin niet mee schept met het monster.

Fig. 2: 300 bijen van een raam uit het broednest verzamelen met een bijenveger (wegwerphandschoenen)

1. Sluit de houder met het deksel met gaas.
2. Rol en schud de houder zacht gedurende 1 minuut, zodat de bijen helemaal met suiker bedekt zijn.
3. Laat hem max. 30 seconden staan.
4. Zet een platte schaal met water klaar (~1 cm diep).
5. Draai de gesloten houder om en schud hem 15 seconden krachtig boven het water, zoals een zoutvaatje. De poedersuiker lost op in het water en bedekt de mijten niet meer.

Herhaal de ronde

Herhaal de procedure een tweede keer met hetzelfde bijenmonster:

1. Strooi 1 eetlepel poedersuiker over de bijen.
2. Rol en schud de houder zacht gedurende 1 minuut.
3. Laat hem max. 30 seconden staan.
4. Schud 15 seconden krachtig boven hetzelfde water.

Tellen en invoeren

1. Tel de mijten in het water en maak een scherpe foto van goede kwaliteit.
2. In de Apisense-app: Toevoegen... → Onderzoek → Soort onderzoek: Poedersuikertest. Voeg een foto toe en vul het aantal varroamijten in.
3. Zet de bijen terug in het volk.
4. Was de schaal en droog hem goed af voor het volgende gebruik.

Voer alleen het exacte aantal gevallen mijten in en voeg een foto van de schaal toe. Bereken geen percentage. Wij berekenen de besmettingsgraad zelf: aantal mijten / 300 = besmettingsgraad in %. Voorbeeld: 9 mijten / 300 = 3%.

STAP 2: natuurlijke mijtenval op een onderlegger

Doe deze stap als de kast een hygiënische bodem met schuiflade heeft.

Materiaal

• Een kant-en-klare klevende onderlegger of een zelfgemaakte van:
  • een vel wit glad papier, een placemat, stevige folie of een pvc-plaat (op maat van de bodem, geen krantenpapier)
  • ingesmeerd met spijsolie of paraffine

Procedure

1. Kant-en-klare onderlegger: trek de beschermlaag eraf.

   Zelfgemaakte onderlegger: smeer hem in met spijsolie of paraffine.

2. Leg de onderlegger in het onderste deel van de kast, met de klevende of ingesmeerde kant naar boven, in de schuiflade onder de hygiënische bodem.

3. De onderlegger moet plat liggen, niet omhoogkomen en schoon zijn.
4. Laat de onderlegger 7 dagen liggen.
5. Haal de onderlegger na 7 dagen weg, tel de mijten en maak één scherpe foto van goede kwaliteit van het hele oppervlak van de onderlegger.
6. In de Apisense-app: Toevoegen... → Onderzoek → Soort onderzoek: Natuurlijke val. Voeg een foto toe en vul het aantal varroamijten in.

Uitgebreide procedure van de poedersuikermethode

Een volledige beschrijving van de poedersuikermethode als algemene procedure voor in het veld (zonder het seizoensprogramma) staat in Poedersuikermethode voor varroa.