Ga naar inhoud

Poedersuikermethode voor varroa

Een methode voor in het veld om Varroa destructor in een bijenvolk op te sporen, zonder de bijen te doden. De bijen worden in een pot met poedersuiker bedekt, de mijten laten los en worden in water geschud om ze te tellen. De bijen gaan levend terug naar het volk.

Kies een warme, droge dag

Doe de procedure zo mogelijk op een warme, droge dag. Vochtig of regenachtig weer maakt de methode minder doeltreffend: de suiker neemt vocht op en klontert, waardoor de mijten moeilijker loslaten.

Materiaal

  • Ondiepe plastic bak om de bijen in op te vangen
  • Platte schaal (~1 cm water erin)
  • Ofwel een glazen pot (~720 mL) met een schroefdeksel met gaas van ~3 mm, ofwel een Varroa EasyCheck
  • Eetlepel
  • Poedersuiker
  • Droge doek

Monstername en verloop van het onderzoek

1. Verzamel ~300 bijen

  1. Schud de bijen van 3 tot 5 broedramen in een ondiepe plastic bak en meng ze voorzichtig.

  2. Schep ~300 bijen (ongeveer 85 mL bijen, ~een half kopje) uit de bak in de pot (of de Varroa EasyCheck).

    Neem de koningin niet mee

    Let op dat je de koningin niet mee schept met het monster.

  3. Sluit de pot goed af met het deksel met gaas.

2. Eerste laag suiker

  1. Doe 1 volle eetlepel poedersuiker in de pot door hem door het gaas te wrijven.
  2. Rol de pot ~1 min zodat de bijen gelijkmatig bedekt raken.
  3. Laat de pot max. 30 seconden stil staan.

3. Mijten de eerste keer afschudden

  1. Vul een platte schaal met ongeveer 1 cm water.

  2. Schud de pot 15 seconden krachtig boven de schaal met water. Draai de gesloten pot of het apparaat om en schud krachtig boven het water, zoals met een zoutvaatje.

    De poedersuiker lost op in het water en bedekt de mijten niet meer.

4. Tweede ronde (herhalen)

Herhaal de procedure met hetzelfde bijenmonster:

  1. Doe 1 volle eetlepel poedersuiker in de pot.
  2. Rol de pot ~1 min.
  3. Laat de pot max. 30 seconden stil staan.
  4. Schud 15 seconden krachtig boven de schaal met water.

5. Tellen en vastleggen

  1. Tel de mijten in de schaal met water.
  2. Maak een foto van de hele schaal.
  3. In de Apisense-app: Toevoegen... → Onderzoek → Soort onderzoek: Poedersuikertest. Voeg een foto toe en vul het aantal varroamijten in.
  4. Zet de bijen voorzichtig terug in hun volk.
  5. Maak de pot of het apparaat voor het volgende gebruik met een droge doek schoon van suiker, mijten, stof en vocht.

Invoeren in de Apisense-app

  • Totaal aantal mijten (som van beide rondes)
  • Foto van de schaal met water en mijten
  • Grootte van het monster (standaard 300 bijen)
  • Datum van het onderzoek

Voer alleen het exacte aantal gevallen mijten in en voeg een foto van de schaal toe. Bereken geen percentage. Wij berekenen de besmettingsgraad zelf: aantal mijten / 300 = besmettingsgraad in %. Voorbeeld: 9 mijten / 300 = 3%.

Hetzelfde onderzoek in het seizoensprogramma

Dit onderzoek hoort ook bij het programma "Gezondheid van bijenvolken, voorjaar 2026". Zie Protocol 1: varroamonitoring voor het exacte pad in de app (Toevoegen... → Onderzoek → Soort onderzoek: Poedersuikertest) en voor het versturen van de monsters.

Literatuur

  1. Rinderer TE, De Guzman LI, Sylvester HA. Reexamination of the accuracy of a detergent solution for varroa mite detection. American Bee Journal. 2004;144(7):560-562.
  2. Branco MR, Kidd NA, Pickard RS. A comparative evaluation of sampling methods for Varroa destructor (Acari: Varroidae) population estimation. Apidologie. 2006;37(4):452.
  3. Dietemann V, et al. Standard methods for varroa research. J Apic Res. 2013;52(1):1-47. doi:10.3896/IBRA.1.52.1.09
  4. Taylor MA, Goodwin RM, McBrydie HM, et al. Relative effectiveness of methods that sample worker honey bees to estimate Varroa destructor populations in Apis mellifera colonies. Apidologie. 2025;56(14). doi:10.1007/s13592-024-01143-y